Türkiye, Afrika’daki ekonomik ve diplomatik gücünü artırarak kıtadaki projelere imza atmaya devam ediyor. Somali kıyılarında başlatılan petrol arama çalışmaları, bu başarının son örneği oldu. Orta Doğu araştırmalarına yer veren Les clés du Moyen-Orient’te Emile Bouvier’in makalesine göre, Türkiye’nin kıtadaki etkisinin arkasında tarihsel bağlar ve kazan-kazan anlayışına dayalı işbirlikleri yer alıyor.
Ticaret Hacmi Rekor Seviyede
Türkiye ve Afrika arasındaki ticaret hacmi, 1998’deki 4,09 milyar dolardan 2022’de 45 milyar dolara yükseldi. Türkiye’nin 2022 yılı ihracatı 21,2 milyar dolar olurken, kimyasal ürünler, çelik ve tahıllar öne çıkan kalemler arasında yer aldı. Türk firmalarının 2001 yılında 22 milyon dolar olan doğrudan yatırımları, 2021 yılına gelindiğinde 10 milyar dolara ulaştı.
İnşaat ve Enerjide Türk İmzası
Türk şirketleri, Afrika’da özellikle inşaat ve enerji sektöründe büyük projeler yürütüyor. Limak, Rönesans Holding ve Yapı Merkezi gibi inşaat devleri, kıtada önemli projelere imza atarken, Karpowership yüzer enerji santralleriyle enerji tedariğinde ön plana çıkıyor.
Afrika Ülkelerindeki Türk Etkisi
- Mali: Türkiye’nin Mali’ye ihracatı 2012-2022 yılları arasında yüzde 140 artarken, ithalat ise yüzde 2 bin 842 oranında yükseldi.
- Senegal: Türkiye’nin Senegal’e ihracatı yüzde 108, ithalatı ise yüzde 710 oranında arttı.
- Fildişi Sahili: İhracat yüzde 324, ithalat ise yüzde 162 oranında büyüdü.
- Nijer: 2012’de 80 bin dolar olan ithalat, 2022’de 29,2 milyon dolara çıkarak yüzde 36 bin 971 oranında artış gösterdi.
Libya ve Somali ile Stratejik İş Birlikleri
Libya ile askeri ve ekonomik ilişkiler, 2019-2020 yıllarındaki askeri destek ve Doğu Akdeniz’de enerji arama hakkı tanıyan anlaşma ile güçlendi. Türkiye’nin Somali’de ise Mogadişu’daki askeri üs sayesinde Somali ordusunu eğittiği ve 2024 yılında hidrokarbon yataklarının araştırılmasını içeren anlaşmalar imzaladığı belirtildi.
Nijer ile Güçlü Ortaklıklar
Türkiye, Nijer ile 2024 yılında madencilik ve güvenlik anlaşmaları imzalayarak uranyum, kömür ve altın gibi yer altı kaynaklarına yönelik iş birliğini genişletti. Ayrıca, Nijer’in terörle mücadele kapasitesini güçlendirmek amacıyla askeri destek sağladı.
Türkiye’nin Afrika’daki stratejik ve ekonomik hamleleri, milyar dolarlık projeler ve ortaklıklar sayesinde kıtanın kalkınmasında ve Türkiye’nin uluslararası arenadaki etkisinin artmasında önemli rol oynuyor.
