Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’de kapsamlı değişiklik öngören taslak çalışmasını sektörün değerlendirmesine açtı. Taslak metin, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) aracılığıyla üyelere iletilirken, ilgili kurum ve kuruluşlardan görüşlerin en geç 26 Şubat 2026’ya kadar bildirilmesi istendi.
Bloomberg’den Bekir Gürdamar’ın haberine göre taslak; serbest fonlar ve para piyasası fonları başta olmak üzere yatırım sınırlamaları, portföy yönetim şirketlerinin organizasyon yapısı ve kamuyu aydınlatma yükümlülüklerinde önemli düzenlemeler içeriyor.
Şemsiye fonlara sayı ve sermaye kriteri
Taslakta, portföy yönetim şirketlerinin kurucusu olduğu serbest şemsiye fonlara bağlı olarak ihraç edilebilecek fon sayısına sınır getirilmesi öngörülüyor. Buna göre fon sayısı, şirket bünyesinde istihdam edilen portföy yöneticisi sayısının belirli bir katıyla ilişkilendirilecek.
Ayrıca özel fonlar hariç olmak üzere aynı şemsiye fon altındaki fonların; yatırım stratejisi, varlık türü veya yönetim ücreti gibi alanlarda belirgin biçimde farklılaşması gerekecek. Benzer stratejiye sahip fonlar, farklılaşma kriterini karşılamış sayılmayacak.
Yönettiği portföyün büyük kısmı serbest fonlardan oluşan şirketler için ise çıkarılmış sermayenin belirli oranda nakit artırılması şartı gündeme gelecek.
Serbest fonlara yeni yatırım sınırları
Taslak düzenleme, serbest fonların yatırım yapabileceği varlıklar ve oranlara ilişkin ilave kısıtlamalar getiriyor. Portföy yöneticisinin yönetim hâkimiyetine sahip olduğu ihraççılara ya da aynı gruba ait sermaye piyasası araçlarına yapılacak yatırımlar fon toplam değerinin belirli bir oranını aşamayacak.
Tek bir ihraççının payları veya borçlanma araçlarına yönelik yoğunlaşma da üst limitlere bağlanıyor. Fon sepeti serbest fonlar hariç olmak üzere diğer fon katılma paylarına yatırım için de sınırlama getiriliyor.
Unvanında “kısa vadeli” ya da “para piyasası” ibaresi bulunan serbest fonların ise standart para piyasası fonlarına uygulanan kurallara tabi olması planlanıyor.
Repo ve para piyasası işlemlerinde Takasbank şartı
Borsada gerçekleştirilen repo, ters repo ve taahhütlü işlemlerin Takasbank’ın merkezi karşı taraf olduğu takas sistemine dahil edilmesi zorunlu hale getirilecek. Aynı yükümlülük yurtiçindeki organize para piyasası işlemleri için de geçerli olacak.
Borsa dışı repo ve ters repo işlemlerinde ise Takasbank tarafından belirlenen standart çerçeve sözleşmenin imzalanması, işlemlerin Takasbank’a bildirilmesi ve teminatların kurum nezdinde saklanması şart koşulacak.
Para piyasası fonlarının, Borsa İstanbul Pay Senedi Repo Pazarı’nda gerçekleştireceği ters repo işlemleri fon toplam değerinin yüzde 25’iyle sınırlandırılacak. Teminat olarak en az beş farklı gruba ait pay kullanılması gerekecek. Ayrıca bu fonların portföylerinin en az yüzde 10’unu devlet iç borçlanma senetlerinde değerlendirmesi zorunlu olacak.
GYF ve GSYF’lerde satış kısıtları
Gayrimenkul Yatırım Fonları (GYF) ve Girişim Sermayesi Yatırım Fonları (GSYF) için de yeni sınırlamalar öngörülüyor. Devir yoluyla portföye giren halka açık şirket paylarının, GYF’lerde üç ay, GSYF’lerde ise bir yıl boyunca borsada satılamaması planlanıyor.
Özel fonlar, serbest fonlar, GYF ve GSYF’lerin; borsada özel emir veya toptan satış pazarlarında gerçekleştirilen pay işlemlerinde alıcı taraf olmaları da kısıtlanacak. Ayrıca belirli büyüklükteki blok satışlar öncesinde SPK onaylı “Pay Satış Bilgi Formu” hazırlanması zorunlu hale gelecek.
Kamuyu aydınlatmada daha sık raporlama
Taslak, kamuyu aydınlatma yükümlülüklerini de artırıyor. TEFAS’ta işlem gören serbest fonların portföy dağılım raporlarını aylık yerine iki haftada bir açıklaması planlanıyor.
Ayrıca, TEFAS’ta işlem gören fonlarda yüzde 50, 60 veya 70 gibi oranlarda paya sahip yatırımcıların, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda (KAP) ilan edilmesine yönelik hüküm ekleniyor.
Bunun yanı sıra, unvanında “Yabancı” ibaresi bulunmayan fonların yabancı ülke veya bölge isimlerini kullanması yasaklanacak. Her bir fon için biri sorumlu olmak üzere en az iki portföy yöneticisi atanması da zorunlu hale getirilecek.
SPK’nın taslak çalışmasına ilişkin sektör paydaşlarının özellikle yatırım limitleri ve uyum takvimine dair somut öneriler sunması bekleniyor. Düzenlemenin nihai hali, iletilecek görüşlerin değerlendirilmesinin ardından netleşecek.
