Yıl boyunca devam eden jeopolitik gelişmeler ve olumsuz hava koşulları nedeniyle emtia piyasaları oldukça dalgalı bir seyir izledi.
Dünyanın en büyük ihracatçılarından Kanada’da yaklaşan grev, uluslararası piyasalarda tahıl fiyatlarında düşüşe neden oldu. Chicago’da buğday fiyatları 1 ay öncesine göre yüzde 4’e yakın gerileyerek kile başına (25kg) kritik 5.20 dolar seviyesine geriledi.
Ülkenin iki ana demiryolu işletmecisi Canadian National Railway ve Canadian Pacific Kansas City’nin potansiyel büyük iş bırakma eylemleriyle karşı karşıya kalması nedeniyle demiryolu hizmetleri önemli bir kesintinin eşiğinde. Ekonomim’den Evrim Küçük’ün haberine göre, yaklaşan demir yolu grevi tehdidi, çiftçileri beklenen ulaşım sorunları öncesinde tahıllarını satmaya yöneltti. Bu, tahılın yüzde 90’ından fazlasının demir yoluyla taşınan ve 2024-2025 pazarlama yılında yaklaşık 25.3 milyon ton sevkiyat yapması beklenen Kanada için özellikle endişe verici.
Ukrayna ve Rusya düşüşe neden oluyor
Buğday fiyatları ayrıca Ukrayna’dan gelen iyimser üretim beklentilerinin baskısını da hissediyor. USDA, 2024-2025 için Ukrayna buğday üretimi tahminini yüzde 10.8 artırarak 21.6 milyon tona çıkararak fiyatlardaki düşüşe katkıda bulundu.
Bu arada Rusya’nın üretimindeki artış ve Çin’in yılın ikinci yarısında hız kesmesi beklenen buğday ithalatı da fiyatları dizginleyen sebepler olarak gösteriliyor.
Olası demiryolu durmasından zarar görecek sektörler
Dünyanın en büyük emtia ihracatçılarından birisi olan Kanada; tahıl, potasyum, kömür, alüminyum ve enerji gibi malların taşınmasında ağırlıklı olarak demiryollarına bağımlı. Demiryolları yılda yaklaşık 380 milyar Kanada Doları (277 milyar $) değerinde mal ve emtia taşıyor. Olası bir demiryolu durmasından zarar görecek bazı sektörler şunlardır:
GÜBRE
Kanada demiryolları tarafından sevk edilen mallar arasında üçüncü en yüksek hacmi oluşturuyor ve ülkede üretilen ve kullanılan tüm gübrelerin yüzde 75’i demiryolu ile taşınıyor.Demiryolları günde ortalama 69 bin ton gübre ürünü taşıyor; bu da günde dört ila beş trene eşdeğer. CF Industries CF.N ve Nutrien NTR.TO gibi üreticileri temsil eden Fertilizer Canada, tüm demiryolu hizmetlerinin aksamasından dolayı günlük 55 milyon Kanada Doları ile 63 milyon Kanada Doları arasında satış geliri kaybı olacağını tahmin ediyor. En büyük potas üreticisi Nutrien, potansiyel kesintinin tüm yıldaki potas satışlarını engelleyebileceğini söylüyor.
KÖMÜR
Kanada Kömür Birliği’ne göre, yılda 30 milyon tonun üzerinde taşınan kömür, Kanada’nın demiryoluyla taşınan en büyük dökme mallarından biri. Sevkiyat kesintileri madencilik devi Glencore’u etkileyebilir.
PETROL
Kanada Enerji Düzenleme Kurumu’na göre bu yıl raylar üzerinden günde ortalama 94 bin 400 varil ham petrol ihraç edildi.
TARIM ÜRÜNLERİ
Kanada Tahıl Üreticileri Birliği’ne göre tahılın yüzde 94’ü demiryoluyla taşınıyor. Sevkiyatların durdurmasının emtia ihracatçıları için şiddetli sonuçlar doğurabileceği uyarısı yapılıyor.
KERESTE
Kanada hükümeti verilerine göre 2022’de yaklaşık 33.5 milyar dolar değerindeki ihracatla orman sektörü, ülke ekonomisine önemli bir katkı sağlıyor. Kağıt hamuru üreticisi Mercer International, demiryolunun durdurulması beklentisiyle alternatif ulaşım yöntemleri de dahil olmak üzere acil durum planları üzerinde çalıştığını söylüyor. Kanada Ulusal Demiryolu, Kuzey Amerika’nın en büyük orman ürünleri demiryolu taşıyıcısı.
