Anayasa Mahkemesi, araçlarda yetkisiz çakar kullanımı nedeniyle uygulanan idari para cezalarına ilişkin önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, kural ihlalini gerçekleştiren sürücülere ceza uygulanabileceğini, ancak ihlalden haberi olmayan araç sahiplerine otomatik olarak ceza kesilemeyeceğini hükme bağladı.
İhlali yapan cezalandırılacak, bilgisi olmayan sorumlu tutulmayacak
Anayasa Mahkemesi kararında, aracı kullanırken kural ihlali yapan kişilere ceza verilmesinin hukuka uygun olduğu vurgulandı. Buna karşılık, ihlalden bilgisi olmadığı tespit edilen araç sahiplerine idari para cezası uygulanmasının suçun şahsiliği ilkesine aykırı olduğu belirtildi.
Yetkisiz çakar kullanımına ilişkin düzenleme incelendi
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, kamuoyunda “çakar” olarak bilinen yetkisiz ışıklı ve sesli uyarı cihazlarının kullanımına ilişkin Karayolları Trafik Kanunu hükümleri Anayasa Mahkemesi’nin incelemesine konu oldu. İnceleme, Tokat 2’nci Sulh Ceza Hakimliği’nin itirazı üzerine gerçekleştirildi.
Mahkeme, plaka, ışık, renk, sembol, şekil ve yazı gibi zorunlu işaretlerin yanı sıra yetkisiz uyarı cihazlarının kullanımına yönelik ceza hükümlerini ayrıntılı biçimde ele aldı.
Suçun şahsiliği ilkesi vurgulandı
Başvuruda, araç sahibinin işlemediği bir fiil nedeniyle cezalandırılamayacağı savunularak suçun şahsiliği ilkesine aykırılık iddiası dile getirildi. Sorumluluğun, kural ihlalini fiilen gerçekleştiren kişiyle sınırlı olması gerektiği belirtildi.
Anayasa Mahkemesi de değerlendirmesinde, yalnızca araç sahibi olmanın ihlal için yeterli bir bağ kurmaya elverişli olmadığına dikkat çekti.
AYM: Hukuka aykırı fiil açıkça ispatlanmalı
Yüksek Mahkeme, ceza verilebilmesi için hukuka aykırı eylemin kanunda açıkça tanımlanması ve ilgili kişi tarafından işlendiğinin somut biçimde kanıtlanması gerektiğini ifade etti. Bu şartlar sağlanmadan ceza uygulanmasının Anayasa’nın 2’nci ve 38’inci maddelerine aykırı olduğu sonucuna varıldı.
Düzenleme iptal edildi, karar yürürlüğe girdi
Bu gerekçelerle, yetkisiz çakar kullanımına ilişkin araç sahibine otomatik ceza öngören düzenleme iptal edildi. Karar, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi ve uygulamada değişikliğin önünü açtı.
KAYNAK: Otomobilin Sayfası
