2025 yılında Avrupa ekonomisine hakim olan karamsar hava, yıl sonunda yerini temkinli bir iyimserliğe bıraktı. Ancak ünlü ekonomi yazarı Simon Nixon Financial Times’taki yazısında yatırımcıların jeopolitik istikrarsızlıklara karşı hazırlıklı olması konusunda uyarıyor.
İyimserlik rekor seviyelerde
Avrupa piyasaları 2025 yılında beklenenden daha iyi bir performans sergileyerek yatırımcıları şaşırttı. Avrupa borsalarının gösterge endeksi olan Eurostoxx 600 %15,5 oranında yükseldi. Bu süreçte euro bazlı yatırımcılarsa dolardaki değer kaybı nedeniyle ABD piyasalarının (S&P 500) beklenen getiriyi sağlamadı.
2026 yılına girerken Avrupalı yatırımcılardaki coşku ise tarihi zirvelere ulaşmış durumda. Bank of America tarafından yapılan son ankete göre, yatırımcıların %92’si Avrupa hisselerinde artış beklediğini belirtiyor. Yatırımcıların nakit seviyeleri ise %2,8 ile son 12 yılın en düşük seviyesine inmiş durumda. Ancak Nixon’a göre bu tablo, pozitif beklentilerin halihazırda fiyatlandığı ve ortaya çıkabilecek herhangi bir sürprize yer kalmadığı anlamına geliyor olabilir.
Barış beklentisi ve enerji
Piyasalardaki iyimserliğin en büyük kaynağı, Ukrayna-Rusya savaşının hızla sona ereceği umudu. Nixon, Washington’un her iki tarafı da barışa zorladığını kabul etmekle birlikte, bu durumun Avrupa için ciddi bir “ekonomik getiri” yaratmayabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Özellikle enerji fiyatları konusunda beklentilerin gerçeklerle uyuşmayabileceğine dikkat çeken yazar, durumu şu şekilde özetledi:
“Bir barış anlaşmasının Rus enerji ithalatını hızla normale döndüreceği varsayılıyor. Ancak bu beklenti, Trump yönetiminin Avrupa’dan Rus enerjisini tamamen bırakıp her yıl 250 milyar dolarlık ABD sıvılaştırılmış doğalgazı (LNG) alması yönündeki baskılarıyla çelişiyor.”
Nixon, Avrupa’nın Rus gazına bağımlılığa hızla geri dönmeyeceğini ve Goldman Sachs verilerine göre tam kapsamlı bir barışın bile Avrupa büyümesine yalnızca 0,5 puanlık mütevazı bir katkı sağlayacağını vurguluyor.
ABD-AB çıkar çatışması
Analize göre, Avrupa’nın büyüme umutları sadece ekonomik değil, aynı zamanda ciddi bir siyasi engelle karşı karşıya. ABD’nin yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi (NSS) belgelerini inceleyen ekonomi yazarı, Avrupa’nın ekonomik bağımsızlık ve ortak savunma çabalarını Washington’ın kendi çıkarlarına bir tehdit olarak gördüğünü ifade ediyor.
Nixon Avrupa’nın kendi savunma sanayiini güçlendirme ve yenilenebilir enerjiye yönelme planlarının ABD tarafından “ayrımcılık” veya “Çin’e sübvansiyon” olarak nitelendirildiğine dikkat çekti. Ekonomi yazarı, ABD yönetiminin Avrupa içindeki entegrasyon karşıtı sağ partilere destek vermeyi bir güvenlik önceliği haline getirdiğini, bunun da Avrupa Birliği’nin karar alma mekanizmalarını felç edebileceğini savunuyor.
Siyasi istikrarsızlık riski
Yazar, Avrupa’nın yapısal reformlar konusunda da sınıfta kaldığını hatırlatıyor. Eski İtalya Başbakanı Mario Draghi’nin önerdiği reformların sadece %11’inin hayata geçirilebildiğini belirten Nixon, savaşın bitişinin bu süreci hızlandırmak yerine yeni krizler doğurabileceğini öngörüyor.
Nixon, yatırımcıların Ukrayna’da bir barış anlaşmasının refah getireceği beklentisine kapılmak yerine, bu durumun Avrupa içinde daha büyük bir siyasi bölünmeye ve istikrarsızlığa yol açabileceği ihtimaline karşı tetikte olması gerektiğini belirterek analizini noktalıyor.
