Demokrat başkan adayı Harris, ekonomik göstergelere göre Trump’a karşı şansını artırıyor.
Düşen benzin fiyatları ve artan gelirler başkan yardımcısının şansını artırabilir.
Seçim hala ortada
MarketWatch’tan Chris Matthews’un haberine göre, Donald Trump son anketlere göre avantajı eline geçirdi ve bahis piyasaları onu gelecek hafta yapılacak başkanlık seçiminde Başkan Yardımcısı Kamala Harris’e karşı zafer elde etme noktasında açık bir favori olarak görüyor.
Ancak seçim sonuçlarını en iyi tahmin eden ekonomik değişkenleri bulmak için geçmiş başkanlık seçimlerini inceleyen Moody’s Analytics analistlerine göre, Harris’in yakın bir yarışta belirleyici bir faktör haline gelen önemli destek rüzgarlarından faydalanabileceğini gösteren son ekonomik verilere yakından bakmak gerekiyor.
Moody’s Analytics ekonomisti Justin Begley, “Model, bu seçimin hala ortada olduğunu gösteriyor çünkü 57 oya sahip Georgia, Kuzey Carolina, Nevada ve Pensilvanya olmak üzere dört eyaletin çekişmeli olarak değerlendirildiği görülüyor” diyor.
İpotek oranları, benzin fiyatları ve artan hane gelirleri
Yakın zamanda yapılan bir simülasyon çalışması, geçen yıldan bu yana önemli ölçüde düşen ipotek oranları ve benzin fiyatlarında devam eden düşüşlerin Harris’in mevcut parti adayı olarak şansını artırmaya yardımcı olduğunu gösteriyor.
Ayrıca, artan hane gelirleri de başkan yardımcısının şansını artırma olasılığı taşıyor. Kişisel gelir, 2024’ün ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 5’ten fazla artmış durumda. Ekonomik Analiz Bürosu’na göre, bu üçüncü çeyrekte yüzde 3,1‘e gerilese de yine de 10 yıllık ortalama olan yüzde 2,9’un üzerine seyrediyor.
Harris’in şansı yüzde 55
Begley, “Harris’in tahmini popüler oy marjı, büyük ölçüde eyalet düzeyindeki gerçek hane geliri tahminlerimizdeki yukarı yönlü revizyonlar nedeniyle ulusal düzeyde ortalama yüzde 0,2 puan arttı” diyor.
Modelin, 1.000 kez çalışması sonucu Harris’in kazanma olasılığının yüzde 55,5 olduğunu gösterdiğini de sözlerine ekleyen Begley, “Bu, yazı tura atmaktan biraz daha iyi” diye belirtiyor.
Bazı göstergeler Trump’ın lehine
Yine de tüm ekonomik göstergeler Harris’in lehine değil. İpotek oranları 2023 zirvelerinden bu yana düştü ancak Trump’ın dönemindekinden çok daha yüksek ve son altı haftada yine yükseliş ivmesinde.
Bu arada, eski başkan Trump’ın bazı ölçütlere göre düşük tüketici güveninden de faydalanması olası. Moody’s, tüketici güveni ölçüsü onlarca yıllık ortalamasına yakın kaldığı için, Beyaz Saray’a bir Demokrat’ı yeniden seçebilecek kadar kendine güvenen bir tüketici gördüğünü belirtiyor.
Ancak seçmenlerin ekonomiden memnuniyetsizliği Michigan Üniversitesi tüketici güveni endeksinde daha belirgin bir şekilde ortaya çıkıyor. Michigan anketini denetleyen bir ekonomist olan Joanne Hsu’nun yakın tarihli bir analizine göre, endeks birkaç ayın en yüksek seviyesinde ancak pandemi öncesi zirvesinin çok altında seyrediyor. Bu seviyeler de görevdeki kişilerin yeniden seçilme eğiliminde olmadığı seviyelere karşılık geliyor.
Yarış yakın geçecek
Ekonomik verilere dayalı başka bir model de benzer şekilde Beyaz Saray yarışının yakın geçeceğini ancak Harris’in lehine hafif de olsa bir eğilim olduğunu gösteriyor.
Yale Üniversitesi ekonomi profesörü Ray Fair tarafından yürütülen bu model, Harris’in iki partili başkanlık oylarının yüzde 49,47‘sini aldığını gösteriyor; bu Temmuz ayındaki yüzde 49,28’lik seviyeden hafif bir artışı temsil ediyor.
Fair, Çarşamba günü son güncellemesini açıklarken “Özetle, seçimin çok yakın olacağı tahmin ediliyor. Tahmini standart hatanın yaklaşık yüzde 3 puan olduğu göz önüne alındığında, seçim her zaman tahmin edilemeyecek kadar yakın olmuştur” diye ekliyor.
