Türkiye’de tarla ve market arasındaki fiyat farkı, özellikle nakliye masraflarının artmasıyla dramatik bir şekilde yükseliyor. Ocak 2022’de İstanbul’dan İzmir’e bir TIR’ın gidiş masrafı 5.265 TL iken, 2024 Ağustos ayında bu maliyet 18.600 TL’ye çıktı. Bu artışın temel sebepleri arasında akaryakıt fiyatlarındaki ciddi yükselme ve köprü ile otoyol geçiş ücretlerindeki zamlar bulunuyor.
Mazot Fiyatları ve Nakliye Maliyetleri:
- 2022’de mazotun litresi 9,31 TL iken, bugün 44 TL’ye kadar yükseldi.
- Köprü ve otoyol geçiş ücretleri de benzer şekilde büyük artışlar gösterdi. Örneğin, Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden TIR geçiş ücreti Ocak 2022’de 147 TL iken, 2024’te 545 TL oldu. Osmangazi Köprüsü’nde bu rakamlar sırasıyla 585,5 TL’den 1.765 TL’ye yükseldi. İzmir Otoyolu’nda ise geçiş ücreti 1.456 TL’den 2.585 TL’ye çıktı.
Bu maliyet artışları, tarladan çıkan 5 TL’lik bir ürünün market rafına gelene kadar fiyatının 50 TL’ye kadar çıkmasına neden oluyor. CHP milletvekilleri Ahmet Akın ve Özkan Yalım, 2.5 yıl önce dikkat çekmek amacıyla gerçekleştirdikleri İstanbul-İzmir TIR yolculuğunda, bu duruma vurgu yapmışlardı.
Sonuçlar:
- Köprü ve otoyol ücretlerine gelen zamlar, özellikle son 9 ayda dramatik artışlar gösterdi. Çanakkale Köprüsü’ne yüzde 185, Osmangazi Köprüsü’ne yüzde 192, Avrasya Tüneli’ne yüzde 194, Yavuz Sultan Selim Köprüsü’ne yüzde 250, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’ne ise yüzde 288 zam geldi.
- CHP İzmir Milletvekili Mahir Polat, bu durumun hem üretici hem de tüketici açısından ciddi bir problem oluşturduğunu belirtiyor. Özellikle nakliye maliyetlerinin artması, raflara yansıyan fiyatları doğrudan etkiliyor ve tüketiciler bu maliyetlerin yükünü taşımak zorunda kalıyor.
Bu tablo, Türkiye’deki yüksek enflasyon ve yaşam maliyetlerinin artmasında büyük bir rol oynuyor, köprü ve otoyol müteahhitlerinin kazançlarını artırırken, vatandaşların ekonomik yükünü daha da ağırlaştırıyor.
